Чт11232017

Мера каштоўнасцей

ЖизньМне, як і многім іншым, даводзілася, едучы ў машыне, спыняцца ля дарогі, каб размяць ногі, зайсці ў прыдарожнае кафэ. Калі стаіш на месцы, усведамляеш, як імкліва, з хуткасцю 90-100 кіламетраў у гадзіну, праносяцца міма цябе аўтамабілі. Ш-а-а-х… Павярнуў галаву, сустрэў і правёў вачыма машыну, а яна ўжо далёка. Хуткасць жа ў самім аўтамабілі асабліва не адчуваеш. Ну, мільгаюць за вокнамі краявіды. Але гэта ўспрымаецца так, як і трэба. Ты едзеш, ты імкнешся да мэты – і гэта галоўнае.

Так і ў жыцці. Мы ў імклівасці часу дзесьці асэнсоўваем, што хутка ляцяць дні, тыдні, гады. А бачым, толькі калі свядома спынімся: азірнемся назад, паглядзім у будучыню. Але ці многія так робяць? Мэты, якія ставіць перад сабой чалавек, не даюць магчымасці расслабіцца, тут бы яшчэ больш набраць тэмп і ўгнацца за часам. Яно і зразумела. Хочацца даброт для сябе, дзяцей, бацькоў. А значыць, трэба круціцца.

Іншая справа, калі чалавек растрачвае сваё жыццё на такія рэчы, ад якіх трацяцца сілы, нервы, пакутуе здароўе.

За гады сваёй журналісцкай практыкі мне, напрыклад, не раз даводзілася сутыкацца з фактамі, калі суседзі па дачы дзеляць паўметра зямлі на дачным участку. Скаргі ад іх прыходзяць не толькі ў рэдакцыю, але і ў розныя іншыя арганізацыі. Прадстаўнікі кампетэнтнай службы выязджаюць на месца, праводзяць замеры, калі было парушэнне – зробяць усё неабходнае, каб было па законе. Вы думаеце, на гэтым канфлікт спыняецца? Не. Зноў даводзіцца выслухоўваць: “Бачыце, што ён са мной зрабіў?! Увесь аж трасуся…” Бо нярэдка ўжо другі бок спрэчкі за паўметра зямлі пачынае даказваць сваю правату, хоць і не мае рацыі. Ці ў канфлікце знойдзецца якая-небудзь іншая прычына: напрыклад, не там стаяць калодзеж альбо хлевушок. А калі з градкі прапаў кабачок ці ўначы на ўчастку выбралі клубніцы, злодзея канфліктуючы бок назаве імгненна: гэта зрабіў сусед, больш няма каму.

Адносна выказвання “больш няма каму” хачу згадаць народную байку, якую некалі са смехам расказвала мне гераіня аднаго майго артыкула. Ажаніўся хлопец з дзеўкаю, ладная пара атрымалася, працавітая. Ды свякруха нявестку неўзлюбіла. Да таго ж непрыязнасць да яе павялічвалася з кожным днём. Аднойчы прыйшлі да свякрухі госці. “Прысмакаў няма ў цябе на стале”, – кажуць жанчыне. “Гэта нявестка вінаватая”, – адказвае тая. “Хата не прыбраная да нашага прыходу”, – заўважаюць. “Дык гэта нявестка лайдачка”, – не адступае ад свайго свякруха. “А чаго гэта дрэнны пах пайшоў па хаце?” – не перастаюць сыпаць пытаннямі госці. “Нявестка насмуродзіла, больш няма каму”, – пераканаўча кажа жанчына. Госці заўважаюць: “Дык яе ж няма дома: далёка на выгане гусей пасе”. “Адтуль нясе!” – чуюць у адказ.

Дарэчы, ва ўзаемаадносінах паміж цешчамі, свякровямі і зяцямі, нявесткамі таксама нярэдка ўзнікаюць непаразуменні. Маўляў, ты такую каралеўну ўзяў. А сам ты хто такі? Альбо: “Мой высокі, прыгожы, з вышэйшай адукацыяй. Яна не пара яму!” І з дня ў дзень – пастаянны тлум, незадавальненне, неўладкаванасць душы.

Ці чарговы прыклад. У свой час я расказвала на старонках газеты пра лідчаніна, які перакананы, што іх сына і сына парадзіхі, якая раджала ў адзін час з яго жонкай, пераблыталі ў раддоме, і ён выхаваў не свайго хлопчыка. І хаця тая, другая сям’я сцвярджае, што такога факта не было, ніхто нічога не блытаў і яны вырасцілі ўласнага сына, мужчына настойвае на сваім. Ён звяртаецца і звяртаецца ў розныя інстанцыі, патрабуе справядлівасці. А сын з таго часу, калі бацька пачаў адракацца, наогул аддаліўся ад яго. Вады ў старасці сын бацьку ўжо сапраўды не падасць.

А старасць – яна недалёка: жыццё імчыцца хутка, як тая машына па трасе. Мне здаецца, што толькі ў самай старасці прыходзяць мудрасць, асэнсаванне сапраўдных каштоўнасцей.

Я ўспамінаю бабулю з вёскі Яманты, з якой пазнаёмілася ў час падрыхтоўкі матэрыялу аб ваенных падзеях на Лідчыне. Размаўляючы са старэнькай, я высветліла, што адзін з яе сыноў развёўся з жонкай і прыехаў жыць да маці. Ён, аматар выпіць, перакуліўшы шклянку, становіцца скандальным. Маці даводзіцца зыходзіць з хаты. Шмат разоў начавала ў хлевушках і куратніках.

Слухаючы шчымлівы расказ суразмоўцы, я незнарок спытала: “Вам, бабуля, пэўна, ужо і жыццё не ў радасць?” “Што ты, дзеткі? – здзівілася тая. – Я расплюшчваю ўранку вочы – і ад гэтага шчаслівая. Там я яшчэ наляжуся!”

Добра памятаю я і бабульку з Ганчароў. Быў цёплы восеньскі дзень. Старэнькая прымасцілася ў двары дома, што амаль насупраць мясцовай царквы. Я падышла да жанчыны вельмі сталага ўзросту, разгаварыліся.

“Мала мне ўжо засталося. Надыхацца хачу, наглядзецца на гэты свет. Хараство ж якое! Паглядзі!” – падстаўляючы свой твар сонцу, сказала мне старэнькая. Я аглядзелася наўкола. І сапраўды хараство: промні нібы льюцца з яркага блакітнага неба, падсвечваюць рознакаляровае лісце, слізгаюць па будынку храма…

Не забуду я і нашага пазаштатнага аўтара Анатоля Фёдаравіча Куляша. Гэты таленавіты чалавек вельмі дасціпна пісаў пра гісторыю лідскіх мясцін. Яго артыкулы мы з задавальненнем друкавалі на старонках газеты. Калі быў маладзейшым, Анатоль Фёдаравіч сам прыходзіў у рэдакцыю і прыносіў матэрыялы. Потым, калі з узростам з’явіліся шматлікія хваробы, прасіў, каб прыехаў рэдакцыйны вадзіцель. Прыедзе – і ён перадасць праз яго свой надрукаваны на пішучай машынцы тэкст. Для гэтага Анатоль Фёдаравіч папярэдне тэлефанаваў камусьці з журналістаў, мне ў тым ліку. Аднойчы ў гутарцы са мною ён прызнаўся: “Ведаеш, Люда, за што хвалююся? Хвалююся, што не паспею дапісаць артыкул. Ну хто пра такія факты раскажа, каб захаваць у архівах, у памяці? Мне б яшчэ для гэтага хоць некалькі тыдняў Бог даў…”

Якія яны, каштоўнасці жыцця? Само жыццё і ёсць галоўная каштоўнасць. Яго тыдні, дні, імгненні. Іх і трэба цаніць больш за ўсё.

Добавить комментарий


Защитный код
Обновить

 

Наши блоги: 

Из личного блокнота

petrul
Блог Людмилы Петрулевич

Открытый микрофон

pin
Блог Жанны Пиневской

Строчки без точки

rus
Блог Виктории Русилевич

Между делом

kudr
Блог Татьяны Кудряшовой

Житейский перекресток

Каральчук
Блог Татьяны Каральчук