Ср09272017

Дазвольце застацца, або Як у Ёдках традыцыі пляцення кошыкаў адраджалі (фота)

КошыкЛазовыя кошыкі, што плялі на свяце ў Ёдках майстры, увабралі ў сябе цеплыню сонечных промняў і свежы подых Нёмана, ласкавы дотык ветра, вільгаць дажджу, працу рук і розум пакаленняў. Возьмеш іх (нібыта нешта роднае і дарагое) – і на душу нахлыне: такія ж лазовыя кошыкі плялі калісьці мае прадзед, дзед і нават бабуля. Колькі год прайшло, а кошыкі і сёння служаць у гаспадарцы. Дзе-нідзе з дзіркамі, але – служаць, лепш за ўсялякае вядро. Лёгкія, зручныя, для збірання грыбоў, капання і пасадкі бульбы, садавіны, гародніны, кветак, нітак і шмат чаго яшчэ. А як жа без кошыка?..

Не абыходзіцца на вёсцы без яго чалавек нават сёння, у 21 стагоддзі. А яшчэ кажуць: добрая птушка свайго гнязда не кідае, а чалавек – сваіх традыцый. Нездарма яго вялікасці Кошыку на Лідчыне прысвяцілі свята, падчас якога можна было калі і не аддацца найлепшым успамінам, то ацаніць вартасць кошыка, а магчыма, і навучыцца яго плесці – абавязкова.

Сплеценыя проста і з мудрагелістымі карункамі, круглыя, авальныя, прамавугольныя, з адной і дзвюма ручкамі, з адмысловымі накрыўкамі на лазовых завесачках, маленькія і вялізныя – не пералічыць усіх кошыкаў, якія можна было пабачыць на выставе. А побач з імі – сучасныя прадметы пляцення (праўда, не з лазы, а з паперы): кашолкі, шкатулкі, пано, кветкавыя кампазіцыі, капелюшы і многае іншае, вырабленае ў гуртках Беліцкага Дома культуры і Мінойтаўскага культурна-дасугавага цэнтра.

1

У цэнтры ўвагі заслужана – майстры лозапляцення. Адразу два такія самародкі жывуць у вёсцы Панямонцы Пескаўскага сельсавета: Фёдар Крупа і Канстанцін Дзірбук. Абодва плятуць кошыкі з дзяцінства. Фёдар Паўлавіч у сямігадовым узросце навучыўся ад бацькі, Канстанціна Канстанцінавіча прымусіла нядоля – бацька не вярнуўся з вайны, на матчыных руках засталіся чацвёра дзяцей, яму трэба было дапамагаць па гаспадарцы і ўмець рабіць усё, у тым ліку плесці кошыкі. Каля абодвух мужчын ляжалі стосікі роўных лазовых дубцоў, што адзін за адным ішлі ў работу. Лукі, уручы (скобы), перапляценне... Лаза ў руках майстроў станавілася паслухмянай, дубцы клаліся шчыльна і гладка. Кошыкі атрымліваліся прыгожыя, ладныя, акуратныя. У Фёдара Крупы – круглыя, у Канстанціна Гірбука – авальныя, прадаўгаватыя.

23

Сучаснае слова ў пляценні сказала майстрыха з вёскі Наркуны Крупаўскага сельсавета Алена Войсят. Яна асвоіла тэхніку пляцення кошыкаў з варанай лазы. У Алены Генрыхаўны сапраўды залатыя рукі: яна пляце з саломкі, паперы і іншых матэрылаў, а не так даўно з лёгкай падачы загадчыцы Крупаўскага Дома культуры Вольгі Фіясь асвоіла новую тэхніку – пляценне з варанай лазы.

45

Яркае, прыгожае, вясёлае свята ў Ёдках, якое выпала на апошнюю нядзелю лета, увабрала ў сябе ўсе яго фарбы. Весялілася і смяялася, спявала і танчыла, кружыла на каруселях, хрумсцела папкорнам і проста гулкім рэхам аддавалася ў сэрцах прысутных. Адпаведны настрой стваралі самадзейныя артысты з Ёдак і Дроздава. Канешне, у першую чаргу належнае варта аддаць гаспадарам свята – ёдкаўскім культработнікам, якія ўмеюць так арганізаваць падзею, павесяліць людзей, запаліць у іх агеньчыкі, што апошнім хочацца горача апладыраваць, падпяваць і нават танчыць. Немагчыма абысці ўвагай самадзейных артыстаў з Дроздава, якія ў якасці гасцей прыехалі ў Ёдкі і дзякуючы свайму таленту не пакінулі раўнадушным ні аднаго з гледачоў. Нават дождж, які сыпануў на пачатку свята, не сапсаваў уражанні гледачоў, а тыя, хто застаўся да канца, былі шчодра аддзячаны добрым настроем.

6

Жыхары аграгарадка Ёдкі хоць і лічаць сябе амаль гарадскімі (з-за блізкасці Ліды, ды і з-за самаго статуса населенага пункта), у сваіх дамах без кошыка не абыходзяцца. Сведчыць аб гэтым і той факт, што вырабы майстроў былі ўпадабаныя і добра купляліся. Тыя ж, хто не паспеў ці не змог гэта зрабіць, будуць мець такую магчымасць роўна праз год, на чарговым свяце кошыка. Свята набудзе пастаянную прапіску ў Ёдках і стане брэндавым для Ёдкаўскага Дома культуры. Хто ведае, магчыма, у гэтым аграгарадку хутка з’явяцца свае майстры лозапляцення. А значыць, жыць традыцыі пляцення кошыкаў, быць кошыкам у нашых дамах.

7

89

1011

13

17

1214

16

18

1920

2122

2324

25

Добавить комментарий


Защитный код
Обновить

 

Наши блоги: 

Из личного блокнота

petrul
Блог Людмилы Петрулевич

Открытый микрофон

pin
Блог Жанны Пиневской

Строчки без точки

rus
Блог Виктории Русилевич

Между делом

kudr
Блог Татьяны Кудряшовой

Житейский перекресток

Каральчук
Блог Татьяны Каральчук