Добрае слова

Нядаўна па нейкай асацыяцыі ўспомніла некалькі радкоў верша, які вучыла на памяць яшчэ ў школе, але хто аўтар – аніяк успомніць не змагла. Як кажуць, Гугл у дапамогу. І дапамог! Прычым так, што не магла адарвацца ад чытання некалькі гадзін. У дадзеным выпадку – у добрым сэнсе. Але аб усім па парадку.

          Вось тыя радкі, з якіх усё пачалося:

Бяры сабе бохан

І з шчырай падзякай

Да ўсіх, хто рабіў яго, –

Рэж і еш.

          Усёведны Гугл выдаў зборнік вершау і паэм Кастуся Кірэенкі. Стала прагортваць яго творы, і… мяне зацягнула. Чаго толькі каштуе наступны верш:

Ты па шчавель ішла на луг,

Лёгка дыхаў шырокі Сож.

Раптам цёплы вясновы дождж

Да тваіх дакрануўся рук.

І адчуў, мусіць, іх агонь.

Усёй істотай к табе прыпаў

І трымаў, пакуль шэпт яго

Не заціх сярод буйных траў.

Ты ўсміхалася. Ну, а я...

(Ці пра ўсё ж я табе скажу?)

Я пад клёнам адзін стаяў

І зайздросціў яму, дажджу.

          Пагадзіцеся: пранікнёна, шчыра, інтымна, сучасна! Калі б не адно “але”… Верш напісаны ў 1939 годзе! У тым самым Савецкім Саюзе, калі сэксу не было. Затое сёння ён (сэкс) ёсць. Але днём з агнём у тэкстах не знойдзеш той шчымлівай цнатлівасці, чысціні і дабрыні.

          Калісьці крылі на чым свет стаіць цэнзуру. Ва ўсім: у кіно, вершах, прозе і песнях. Цяпер яе нямв – цяпер усё можна і пра ўсё. А вы не задумваліся аб тым, чаму кіно савецкага часу разабрана на афарызмы? Яны трапныя, смешныя, дакладныя, сучасныя і сёння. На маю суб'ектыўную думку, толькі дзякуючы той самай цэнзуры. Таму што, каб данесці патрэбны сэнс да гледача, чытача і слухача, аўтар думаў над кожным словам і адточваў кожнае словазлучэнне, кожную фразу.

          Сёння ёсць шмат фільмаў, якія нібы з задавальненнем глядзіш, але чамусьці пераглядаць не хочацца. Ёсць песні, некалькі радкоў якіх запамінаеш, і яны дакучліва круцяцца ў галаве. Але калі пачытаеш тэкст гэтага, з дазвалення сказаць, твора, разумееш, што нічога не разумееш.

          Вельмі трапна пра гэту з'яву калісьці сказаў Іосіф Кабзон, калі ў адным з інтэрв’ю ў яго спыталі, чаму песні савецкіх часоў жывуць і перапяваюцца сёння, а сучасныя часцей за ўсё жывуць роўна столькі, колькі іх "раскручваюць". Ведаеце, што ён сказаў? "Таму што раней песні пісалі на вершы, а цяпер – на тэксты". Па-мойму, дакладней не скажаш…